Bunları Biliyor muydunuz?

• 30 bölümlük meşhur et-Tasrif Limen Acize Ani’t-Telif isimli ‘Tıp Ansiklopedisi’ni oluşturmak için Zehravî’nin (936-1013) tam 50 yılını harcadığını ve bu kitabın Orta Çağ Avrupa cerrahisinin temel eseri haline geldiğini…

• İbn-i Sina’nın (980-1037) el-Maadin adı altında mineralojinin temellerini okuttuğunu…

• Kadife ile beraber dokuma tekniğinin Müslüman tekstilciler tarafından Avrupa’ya tanıtıldığını…

• Orta Çağ Avrupasında 12-14. yüzyıllarda Müslüman ilim adamlarından yapılan tercümeler dışında kayda değer ilmî bir eserin bulunmadığını…

• Günümüzdeki ile tıpatıp aynı olan Trigonometri tablolarının, 1000 sene önce büyük İslâm âlimi Battanî (858-929) tarafından meydana getirildiğini…

• Ferganî’nin (850-895) kaleme aldığı “Gök Kürelerinin Hareketleri” kitabının Avrupa’da tam yediyüz sene tek otorite olarak okullarda okutulduğunu…

• Coğrafyacı ve haritacı İbn-i Havkal’ın (10. yy.) dünya coğrafyasını yazmak için tam otuz sene seyahat ederek bilgi topladığını ve bu topladığı bilgilerle “El-Mesalih ve’l-Memalik” adlı meşhur eserini yazdığını…

• Güney Rusya, Hindistan ve Anadolu hakkında ilk ayrıntılı bilgilerin Müslüman coğrafyacılar tarafından kaleme alındığını, Çin’in resmî haritasının bile 14. yy’da Müslüman haritacılar tarafından yapıldığını…

• Günümüz Matematiğine cebirin “el-Cebr ve’l-Mukabele” adlı eseriyle Harizmî (780-850) tarafından kazandırıldığını…

• Zamanın en geniş ilaç yapım laboratuarının el-Vahidî tarafından bilim dünyasına kazandırıldığını…

• Nijer Irmağı hakkında en eski doğru ve detaylı bilgilerin Mes’ûdi’ye (?-956) ve Volga nehri hakkındaki ilk detaylı coğrafî bilgilerin Bağdat halifesi tarafından 921 yılında araştırma için gönderilen İbn-i Fadlan’a (10. yy.) ait olduğunu…

• Reşidüddin’e(1280-1318) ait “Câmî et-Tevarih” isimli kitabında 14. yy’da kapsamlı bir şekilde Çin tarihinin işlendiğini…

• Batının eczacı nedir bilmediği 9. yy’da sadece Bağdat’ta 60 eczacının reçete ile ilaç verme uygulaması yaptıklarını…

• 9. yy’dan başlayarak tam 600 sene dünyanın herhangi bir yerinde bilim tahsili yapacak herkesin “bilim dili” olan Arapça’yı öğrenmek zorunda olduğunu…

• Tarihte ilk defa gezici klinik servisinin 11. yy’da Müslümanlar tarafından oluşturulduğunu…

• Batılı bütün bilginlerce dünya düz kabul edilirken, dünyanın yuvarlak olduğunu, Harizmî’nin “Kitab el-Suret el-Ard” kitabında 9. yy’da ispat ettiğini…

• Sorbon Üniversitesi talebelerinin 19. yy’a kadar, İbn-i Sina’nın “el-Kanun fi’t-Tıp” kitabından imtihan olmadan mezun olamadıklarını…

• Asıl adı Ebu Yusuf Yakup bin İshak olan ve Avrupa’da “Al-Kindus” lakabıyla tanınan Kindî’nin (796-872) çeşitli konularda 265 ayrı bilimsel ders kitabı yazdığını…

• Kıta kaymaları, epirojenez, orojenez ve levha tektoniğine ait ilk bilgilerin 10-12. yy’da yaşamış Müslüman jeologlara ait olduğunu….

• “Sinüs Teorisi” ve çok bilinmeyenli denklemlerin Müslüman matematikçilerce ilim dünyasına kazandırıldığını…

Kaynak: Sızıntı Dergisi, Jeo. Müh. Nevzat BAYHAN